السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
235
تفسير الميزان ( فارسي )
و نيز فرموده : ( وَيَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّه ما لا يَضُرُّهُمْ وَلا يَنْفَعُهُمْ ، وَيَقُولُونَ هؤُلاءِ شُفَعاؤُنا عِنْدَ اللَّه ، قُلْ أتُنَبِّئُونَ اللَّه بِما لا يَعْلَمُ فِي السَّماواتِ وَلا فِي الأَرْضِ ؟ سُبْحانَه وَتَعالى عَمَّا يُشْرِكُونَ ، به غير خدا چيزى را مىپرستند كه نه ضررى برايشان دارد ، و نه سودى بايشان مىرساند ، و ميگويند : اينها شفيعان ما به نزد خدايند ، بگو : آيا به خدا چيزى ياد ميدهيد كه خود او در آسمانها و زمين اثرى از آن سراغ ندارد ؟ منزه و و الا است خدا ، از آنچه ايشان برايش شريك مىپندارند ) « 1 » ، و نيز فرموده ، ( ما لِلظَّالِمِينَ مِنْ حَمِيمٍ ، وَلا شَفِيعٍ يُطاعُ ، ستمكاران نه دوستى دارند ، و نه شفيعى كه سخنش خريدار داشته باشد ) « 2 » و نيز فرموده : ( فَما لَنا مِنْ شافِعِينَ وَلا صَدِيقٍ حَمِيمٍ ) ، « 3 » و از اين قبيل آيات ديگر ، كه مسئله شفاعت و تاثير واسطه و اسباب را در روز قيامت نفى مىكند ، ( دقت فرمائيد ) . و از سوى ديگر قرآن كريم با اين انكار شديدش در مسئله شفاعت ، اين مسئله را به كلى و از اصل انكار نمىكند ، بلكه در بعضى از آيات مىبينيم كه آن را فى الجمله اثبات مينمايد ، مانند آيه : ( اللَّه الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَالأَرْضَ وَما بَيْنَهُما فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ، ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ ، ما لَكُمْ مِنْ دُونِه مِنْ وَلِيٍّ وَلا شَفِيعٍ ، أفَلا تَتَذَكَّرُونَ ، ؟ او است اللَّه ، كه آسمانها و زمين را در شش روز بيافريد ، و سپس بر عرش مسلط گشت ، شما به غير او سرپرست و شفيعى نداريد ، آيا باز هم متذكر نمىگرديد ؟ ! ) « 4 » كه مىبينيد در اين آيه بطور اجمال شفاعت را براى خود خدا اثبات نموده : و نيز آيه : ( لَيْسَ لَهُمْ مِنْ دُونِه وَلِيٌّ وَلا شَفِيعٌ ، به غير او ولى و شفيعى برايشان نيست ) ، « 5 » و آيه : ( قُلْ لِلَّه الشَّفاعَةُ جَمِيعاً ، بگو شفاعت همه اش مال خدا است ، « 6 » و نيز فرموده : ( لَه ما فِي السَّماواتِ ، وَما فِي الأَرْضِ ، مَنْ ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَه إِلَّا بِإِذْنِه ؟ يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَما خَلْفَهُمْ ، مر او راست آنچه در آسمانها و آنچه در زمين است ، كيست كه بدون اذن او نزد او شفاعتى كند ؟ او ميداند اعمالى را كه يك يك آنان كردهاند ، و همچنين آثارى كه از خود بجاى نهادهاند ) « 7 » ، و نيز فرموده : ( إِنَّ رَبَّكُمُ ، اللَّه ، الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَالأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ، ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ ، يُدَبِّرُ الأَمْرَ ، ما مِنْ شَفِيعٍ إِلَّا مِنْ بَعْدِ إِذْنِه ، بدرستى پروردگار شما تنها اللَّه است ، كه آسمانها و زمين را در شش روز بيافريد ، آن گاه بر عرش مسلط گشته ، تدبير امر نمود ، هيچ شفيعى نيست مگر بعد از آنكه او اجازه دهد ) « 8 » . و نيز فرموده : ( وَقالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمنُ وَلَداً ، سُبْحانَه ، بَلْ عِبادٌ مُكْرَمُونَ ، لا يَسْبِقُونَه بِالْقَوْلِ ، وَهُمْ بِأَمْرِه يَعْمَلُونَ ، يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَما خَلْفَهُمْ ، وَلا يَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ارْتَضى ، وَهُمْ مِنْ خَشْيَتِه مُشْفِقُونَ ، گفتند : خدا فرزندى گرفته ، منزه است خدا ، بلكه فرشتگان بندگان آبرومند اويند كه در
--> 1 - سوره يونس آيه 18 2 - سوره مؤمن آيه 18 3 - سوره شعراء آيه 101 4 - سوره سجده آيه 4 5 - سوره انعام آيه 51 6 - سوره زمر آيه 44 7 - سوره بقره آيه 255 8 - سوره يونس آيه 3